In 2001/02 was Borger-Odoorn 'culturele gemeente' met extra subsidie-mogelijkheden. Cultureel antropologe/kunsthistorica Veronica Veen was in 2001 met een ambitieus plan gekomen: de reconstructie van een woonhuis van de TRB-cultuur, in zijn natuurlijke (vroeg-agrarische) context. Als proefproject werd een graanspieker gebouwd op grond van vijf paalsporen in het Duitse Wittenwater. De subsidie hiervoor werd door de gemeente aan Veronica Veen persoonlijk uitbetaald en verder door haar beheerd. Als locatie werd het Hunebedcentrum gekozen.
Zij had in het Hunebedcentrum al twee drukbezochte lezingenseries gehouden en zou daar nu ook n.a.v. de reconstructies een tentoonstelling inrichten. Deze werd veel groter dan gepland, mede door het vele materiaal wat haar onderzoek intussen met name in Duitsland had opgeleverd. In december 2002 werd de tentoonstelling onder de titel "In Drenthe staat een huis...wonen, leven en wereldbeeld in de hunebed-tijd" geopend. De bekende experimenteel-archeoloog prof. Gerard IJzereef, initiatiefnemer van het Archeon, was over de nieuwe benadering enthousiast en nam de tentoonstelling over voor zijn Museum Flehite in Amersfoort. Hierbij werd nog een boekje uitgegeven, waarvoor hij een al even enthousiast voorwoord schreef.
Inmiddels was de bouw van de graanspieker op het terrein van het Hunebedcentrum voorspoedig verlopen, tot op de voorlaatste dag een zware oktoberstorm het halfvoltooide dak vernielde. Voor het afbouwen was nu extra subsidie nodig, die - waarschijnlijk door interventie van het Hunebedcentrum - niet afkwam. De 'bouwvrouwe' heeft er toen maar zelf zo'n bijna 2000 euro ingestoken. Achteraf is ook duidelijk geworden, dat vanaf het begin de opzet was de gekozen plek in het zicht van het hunebed D27 te verlaten en dat de spieker als blikvanger/visitekaartje/decorstuk bij de bezoekers-parkeerplaats op te stellen. Nu hoefde alleen nog de eigenares te worden gebrutaliseerd en afgeschrikt om de reconstructie zo goed als te confisqueren. Dergelijke praktijken zijn vrij gewoon voor dit centrum, bleek weer achteraf.
Daarna was de rest van het project aan de beurt. Het Hunebedcentrum zag namelijk zijn kans schoon niet alleen het proefproject naar zich toe te trekken maar ook het TRB-huis gewoon te laten bouwen. Ondanks hevige protesten van de initiatiefneemster en haar Stichting Eanna bij de gemeenteraad en bij B en W werd dit toch doorgezet, profiterend van het door Veronica Veen in haar tentoonstelling gepresenteerde onderzoek, met het beargumenteerde op Flögeln II gebaseerde plan, en het door haar inmiddels opgebouwde netwerk van deskundigen en materiaal-aanvoer.
De correspondentie over een contract waarin eigendom, locatie en copyright e.d. met betrekking tot de graanspieker geregeld zou worden, werd eenzijdig en bruut door het Hunebedcentrum afgebroken, waarbij haar ook educatieve activiteiten bij haar graanspieker werden verboden. Ook het bestuur van het Hunebedcentrum bleek niet voor rede vatbaar en koos toch de zijde van zijn directeur.
Er werd een klimaat gecreeerd waarin V. Veen zelfs tijdens een van haar bezoeken met de dood werd bedreigd en waarin zij door de adjunctdirecteur tot “persona non grata” werd verklaard.
Toch bezocht zij regelmatig en belangstellend het Hunebedcentrum, bracht er groepen binnen, volgde symposia en hield met ijn in het hart fotografisch de verwaarlozing en het verval van de graanspieker bij, die op zijn nieuwe plek blootstond aan weer en wind, vandalisme en klimpartijen.
de graanspieker op haar nieuwe plek
aan de parkeerplaats
met haar nieuwe functies van dien
II. Reddingsactie en nieuwe intriges
Na jaren van verwaarlozing door het Hunebedcentrum besloot de eigenares van de graanspieker in 2012 haar gebouwtje weg te halen. In december 2011 had zij al een schot voor de boeg gegeven met een poging het dak met een zeil te dichten. De actie in de vroege morgen van 15 augustus 2012 kon dus voor het Hunebedcentrum geen verrassing zijn, te meer daar nu bekend is dat de waarnemend directeur perfect van de zojuist genoemde website op de hoogte was en dat in de concept-contracten en andere correspondentie Veronica Veen als eigenares was genoemd, ook door hen zelf.
Toch werd met veel stampij en theater aangifte van diefstal gedaan en begon een zoekactie van politie en justitie. Nog voor de inbeslagname door justitie (n.a.v. de aangifte en de verdenking van diefstal) werd bekend dat de eigenares zelf de spieker had weggehaald en naar een veilige plek in Erm had gebracht. Zij informeerde de hoofdofficier van justitie persoonlijk per telefoon. Het Hunebedcentrum had toen zijn aangifte kunnen en moeten intrekken, maar deed dat niet, hoogstwaarschijnlijk uit publicitaire overwegingen. Immers, de spieker had inmiddels de landelijke pers en zelfs het Journaal gehaald en het weekend was aanstaande.
De inbeslagname van het gebouwtje werd door de combi Justitie en Hunebedcentrum willens en wetens doorgezet en het kwam niet op beloofd veilig en neutraal terrein te staan, maar open en bloot n.b. in Borger bij de winkel van een prominent medewerker van het Hunebedcentrum. Het werd naast een schuur neergezet, waar Veronica Veen het eigenhandig en zonder opgemerkt te worden met dekzeilen inpakte tegen verdere aantasting. Het onzorgvuldige haasttransport naar Borger had al veel schade veroorzaakt.
de door Veen met zeilen
afgedekte spieker om deze
nog enigszins te beschermen
Toen in de pers doordrong dat Veronica Veen wel degelijk eigenares was ( nog voor het transport RTV-Drenthe en later onomwonden het Dagblad van het Noorden: "Spieker niet van museum") kwam het Hunebedcentrum na lang broeden tot een nieuwe listige constructie: Het centrum zou de spieker aan Veronica Veen "schenken" en zij zou haar op die voorwaarde mogen ophalen, (d.w.z. op eigen kosten). Een groteske 'oplossing', daar de eigenares nu gedwongen wordt haar eigen eigendom als geschenk te aanvaarden! Hiermee zou zij overigens ook door haar reddingsactie met terugwerkende kracht alsnog dievegge van haar eigen eigendom zijn, en dus te vervolgen...
Hierdoor ontstond een patstelling die het Hunebedcentrum zou kunnen doorbreken door te verklaren dat zij nooit eigenaar waren, maar dit doen ze natuurlijk niet. De medewerker van het Hunebedcentrum die intussen de graanspieker i.v.m. de "veiligheid" heeft verplaatst naar een onmogelijke plek, na ook de zeilen er af gehaald te hebben, eist nu zelfs op hoge toon "stallingsgeld". Welke stalling? En wie heeft het gebouw daar neergezet? In elk geval Veronica Veen niet.
En waar staat dit stukje – na veler oordeel – verfijnde experimentele archeologie, een discipline waar nu het Hunebedcentrum zich zo gretig mee bezig wil houden? Opnieuw als blikvanger/visitekaartje/decorstuk, maar nu, op een toeristisch terras. Daarom moesten ook de zeilen brutaalweg en zonder overleg verwijderd worden. Men heeft zelfs geprobeerd het gebouwtje opnieuw op te stellen, wat mislukte. De palen zwerven nu rond, de middenpaal zweeft en de hele constructie staat scheef en uit zijn verband, het dakstro ligt over het hele terrein verspreid. De plek is desolaat, blootgesteld aan weer, wind en vandalisme.
Zo gaat het Hunebedcentrum dus om met experimentele archeologie. En ze bestaan het van de provincie geld te vragen om gewoon een nieuwe te bouwen.......
En dan te bedenken dat het Hunebedcentrum op het punt staat enorme fondsen aan te boren, tot zelfs bij de EU. Dit in feite over de rug van de oorspronkelijke initiatiefneemster en onderzoekster, die dit doemscenario al overigens al in 2006 voorspelde. Zij wordt nog steeds met intimidatie en roddel buiten spel gehouden, wat recent dus uiteindelijk ook tot criminalisering heeft geleid.
De Stichting Eanna kan dan ook niet anders dan iedereen die iets van het Hunebedcentrum te verwachten denkt te hebben, op te roepen het voorgaande goed in overweging te nemen en voor deze doortrapte instelling op zijn/haar hoede te zijn, een instelling, die bovendien gaandeweg een monopoliepositie verovert op TRB-gebied, waarbij een werkelijk vrije en open wetenschappelijke dialoog uit de weg wordt gegaan en zelfs geblokkeerd.
Het recente verhaal is in zijn geheel van
stap tot stap te volgen op de website:
